Grote teksten vertalen? Zo pak je het aan

8 juni 2021
Martin Kok
Grote teksten vertalen? Zo pak je het aan

Sommige teksten kun je met recht bestempelen als 'groot'. Denk aan het online Help-systeem van een gespecialiseerde applicatie, de gebruikershandleiding voor een ingewikkelde machine of een vakkundig dichtgetimmerd contract. Bij een woordaantal van twintig-, dertig-, veertigduizend of nog meer kunnen de kosten flink oplopen als je een vertaling nodig hebt, zelfs als je profiteert van een scherp tarief. Een grote tekst vertalen – hoe pak je dat nu aan zonder de kosten uit de hand te laten lopen of genoegen te nemen met inferieure kwaliteit?

Voorbeeld: een handleiding vertalen

Laten we een handleiding als voorbeeld nemen. Als je van tevoren al weet dat je handleiding later moet worden vertaald, kun je daar tijdens het schrijven rekening mee houden. Ten eerste door te voorkomen dat de tekst onnodig lang wordt. Instrueer de tekstschrijver om kort en bondig te formuleren (sowieso vaak de beste optie voor technische teksten). En is het echt noodzakelijk om vrijwel gelijke procedures telkens van a tot z te beschrijven? Wellicht kun je volstaan met één volledige beschrijving en daarna alleen de afwijkende stappen benoemen? Ten tweede door ervoor te zorgen dat identieke concepten en instructies steeds op identieke wijze worden verwoord. Herhalende tekst is in een vertaaleditor met een vertaalgeheugen snel te verwerken. Meestal krijg je er daarom ook korting voor. Het zal je duidelijk zijn dat het een voordeel is als de tekstschrijver bekend is met moderne vertaalprocessen en deze steeds in het achterhoofd houdt.

Is de handleiding al geschreven en schrik je toch van het aantal woorden? Houd de tekst dan kritisch tegen het licht. Zijn alle paragrafen en hoofdstukken relevant voor de markt waarin je de vertaling wilt gebruiken? Bepaalde functionaliteit van het apparaat of de applicatie is mogelijk niet in alle landen beschikbaar. Dan kun je dus winst behalen door te schrappen. Als je de tekst in vijf, zes of meer talen nodig hebt, kan het zelfs een goed idee zijn om de handleiding integraal te laten aanpassen en inkorten. Dit wordt 'bronoptimalisatie' genoemd. De extra kosten daarvoor verdien je later dubbel en dwars terug.

Kwaliteit van de vertaling

Vraag jezelf ook af welke kwaliteit je nastreeft. Tools voor automatische vertaling, zoals Google Translate en DeepL, zijn de uitlachfase allang overstegen en genereren vertalingen van alleszins acceptabele kwaliteit. Veel gerenommeerde bedrijven die regelmatig grote teksten vertalen, maken hier inmiddels op ruime schaal gebruik van, vaak in combinatie met post-editing. De vertalingen worden dan doorgenomen en gecorrigeerd door speciaal opgeleide linguïsten. Voor teksten waarin stilistische hoogstandjes geen rol spelen maar die vooral bruikbaar en helder moeten zijn – zoals handleidingen –, is dit tegenwoordig een uit kostenoogpunt aantrekkelijk alternatief dat ook nog eens minder tijd vergt. Voorwaarde is wel dat je brontekst goed en eenduidig is gestructureerd. (Waarschijnlijk ten overvloede, maar voor de vertaling van je romandebuut is dit niet de aangewezen workflow.)

Over tijd gesproken: een grote tekst vertalen is niet een kwestie van één of twee dagen, wat voor vertaalworkflow je ook kiest. Reserveer dus voldoende doorlooptijd en maak er geen (duur) 'spoedje' van. Je loopt dan ook nog het risico dat je tekst door meerdere vertalers onder handen moet worden genomen, wat vaak niet bevorderlijk is voor de consistentie.

Grote tekst vertalen door Directvertalen

Vooruitdenken is dus het toverwoord, net als goed plannen. Het is vooral belangrijk om zo vroeg mogelijk, liefst nog voordat je tekst überhaupt is geschreven, na te denken over de vertaling ervan. Slimme keuzes kunnen je veel geld schelen, evenals een uitgekiend vertaalschema (bestel je bijvoorbeeld tegelijkertijd een Franse, Spaanse en Italiaanse vertaling, dan levert je dat beslist een fikse korting op). Nog geen ervaring met grote teksten vertalen? Dan kan het heel verhelderend zijn om eens met een specialist te sparren. Bij Directvertalen denken we graag met je mee en bieden we je een breed scala aan mogelijkheden. Zo zijn we onder andere gespecialiseerd in het vertalen van boeken en het vertalen van complete websites.

Upload je bestanden of neem contact op voor een prijsopgave

We helpen je met een snelle vertaling van kwaliteit. Altijd met een glimlach.